Juan Garmendia Larrañaga: “Gustatzen zaidana egin dut, nahi izan dudanean”

Julen Garmendia Larrañaga

“1926an jaio nintzen Tolosan, bertan egin dut bizimodua, hara eta hona ibili banaiz ere. Gerra da nire denboran ikusi dudan gauzarik handiena. Ez ona, jakina. Oroitzen naiz Urriko Iraultzaz, 1934koaz. 8 urte nituen. Asko ibiltzen nintzen kalean. Gerra hasi zenean, berriz, 10 urte nituen, eta gogoan daukat nafarrak sartu zirenean, nola erre zituzten liburuak Tolosako kalean… Horiek ezagutu nituen bai. Gerra. Gainerakoan, heriotza da ikusitako handiena, amarena, aitarena, emaztearena… Oso sentibera naiz, ez naiz haietaz ahazten”.

[Eusko Ikaskuntzaren Juan Garmendia Larrañaga. Solasean, Lankidetza bildumako alea ikusi dit eskuan].

Jose Maria Velez de Mendizabalek egin zuen lan hori. Berari eskaini diot hurrengo liburua. Abenduan ateratzekoa da, okerrik ez bada. Izan ere, hain nahastua dago gauza orain! Eginak ditudan lan argitaragabeen bilduma izango da. Tira, bat edo beste lehendik argitaratutakoa joango da, baina gehienak inoiz publikatu ez ditudanak dira. Liburu horren ondotik, beste bat etorriko da, artxiboko lanaren ondorioak. Bi arlo horietan ibili naiz beti: batetik, kanpo lan edo ikerketan; bestetik, Historian, kondairagile. Gainera, bi arlook erraz uztartzen dira. Askok ez du horrela usteko, baina hala da. Bietan jardun ezik, hankamotz geratzeko arriskua duzu, eta hankamotza, badakizu, eserita dagoenean ez da bat ezagutzen, oinez hasten denean ezagutzen da hankamotza!

Ezkoaren inguruan egin zenuen zure lehen etnografia lana.

Bai eta ez. Gure etxean, Tolosako Kale Nagusiko obradorean, kandelak, atxoiak eta gainerakoak egiten ziren. Gure aitak egiten zituen, gure aitaren osabak ere bai, baita haren aurrekoek ere. Nik ez nuen hartan lan egin, eta zorionez edo zoritxarrez izan den ez dakit. Lanik hartan egin ez, baina ikusi bai! 13 urte nituela Oronozeko kolegiora eraman ninduten, maristetara, eta hantxe. Ez nuen askorik iraun, hura oso diziplina gogorreko ikastetxea zen-eta. Irakasle onak bai, baina diziplina gogorra. Han urtebete egin eta hanka! Etxean argizagi asko egiten zen, ezkobildua, eta Nafarroara eta bestetara saltzen genuen. Kandelak, besteak beste. Baina ohitura galtzera zetorrela ikusi nuen. Apaizak aldatu ziren –eliza zikintzen zela zioten–, jendeak ere ohitura baztertu… Bezeroak urritzen ari ziren. 50eko hamarkada izango zen, gutxi gorabehera. “Martxa honetan hau ezkutatu egingo dek!”, esaten nion neure buruari. Eta langintzari buruzko oharrak hartzen hasi nintzen. Horretan, Joxemiel Barandiaran ezagutu nuen, Santa Agedan.

(gehiago…)

It’s our city. Let’s fix it

Too often, people feel checked out of politics — even at the level of their own city. But urban activist Alessandra Orofino thinks that can change, using a mix of tech and old-fashioned human connection. Sharing examples from her hometown of Rio, she says: “It is up to us to decide whether we want schools or parking lots, recycling projects or construction sites, cars or buses, loneliness or solidarity.”

This Doctor Moved Her Clinic To The Middle Of The Ocean To Help Women Get Safe Abortions

http://thinkprogress.org/health/2015/01/08/3608164/rebecca-gomperts-vessel/?utm_source=email&utm_medium=tptop3&utm_campaign=tptop3

Dr. Rebecca Gomperts on her ship

“How could we create a space in which the only permission a woman needs is her own?”

That’s the question Dr. Rebecca Gomperts poses at the beginning of Vessel, a new documentary that follows her work sailing around the world to teach women how tosafely use abortion-inducing drugs. Nearly 15 years ago, Gomperts took to the sea in search of that space for the women who lack reproductive health options.

Gomperts, a physician and former Greenpeace activist, made international headlines after launching the organization Women on Waves, which relies on the use of offshore spaces to advance abortion access. She and her colleagues traveled to countries like Ireland, Poland, Portugal, and Morocco to help women use abortion-inducing pills calledmisoprostol — also referred to simply as “miso” — to safely end an early pregnancy. They administered miso in a clinic aboard their ship, which was registered in the Netherlands. There, under the jurisdiction of Dutch law, they were able to bring safe abortion to countries where the procedure is otherwise illegal.

Miso is used around the world for multiple medical purposes, like inducing labor, treating post-partum hemorrhages, and preventing ulcers. In many countries, it’s stocked on pharmacy shelves primarily for those purposes. But women desperate to end a pregnancy don’t always realize that the right dosage of miso — 12 pills over the course of 12 hours, according to the World Health Organization — can also be used to induce a miscarriage.

(gehiago…)

Luxury Hotel Canceled Prepaid Christmas Reservation Because The Guests Were Homeless

http://thinkprogress.org/economy/2015/01/08/3609625/luxury-hotel-homeless-christmas-cancel/?utm_source=email&utm_medium=tptop3&utm_campaign=tptop3

homeless-veteran-ap

CREDIT: AP

Matthew Senge and Deb Bennett just wanted to do something nice for their homeless neighbors on Christmas.

In early December, the couple, who together founded Road to Redemption Ministries in Wilmington, Delaware, decided to give six people currently living underneath the Amtrak bridge — two men, a woman, and her three children — the gift of a night in the city’s finest hotel.

“I used to be one of them,” Bennett told Delaware Online, noting that she had lived under a bridge after losing her house to a fire in 2012.

Senge spoke with the reservation desk at Hotel du Pont, one of just two five-star hotels in Wilmington, to make sure it would be okay to book the room for his guests. “They were blown away; they thought it was a wonderful idea,” Senge told WDEL, which first reported the story. After talking to hotel management and getting approval, Senge put down $639 to book the two-bedroom suite for Christmas night.

(gehiago…)

Lurzaindia, lurra laborantzako tresna

Espekulazioaren kontrako talde gisa hartu zuen Lurzaindiak GFAMren segida. Lur eremuen prezioak zuzenak izan daitezen Safer egiturari dei egin, eta behar denean lurrak erosten ditu, lekuko laborariei alokairuan uzteko; jabego pribatua baztertuz, lurrak laborantzako lan tresna gisa mantentzea da ideia.

Egilea: Ipar Euskal Herriko Hitza

Joxemi Zumalabe fundazioak sortu duen Herri Jakintzen Laborategiari buruzko lana.

Borbor (K)

Nancy Fraser: “Emakume pribilegiatu gutxi batzuk toki batetik bestera mugitu dira, hori da egin den guztia”

http://www.argia.eus/blogak/onintza-irureta/2015/01/09/nancy-fraser-emakume-pribilegiatu-gutxi-batzuk-toki-batetik-bestera-mugitu-dira-hori-da-egin-den-guztia/

"Menpean hartzeko modu oso modernoak ere badira, egituren bidez, aitaren edo senarraren debekuen bitartez baino". Argazkia: www.latempestad.mx.

Nancy Fraser politologo eta feminista estatubatuarra da. Bere ustez, emakume multzo batek baino ez du lortu boterea hartzea. Haiek gizonekin lehiatzen dira, eta gizonen jarrerak imitatzen dituzte. Egiturak bere horretan segitzen du: produkzio ekonomikoa eta erreprodukzio soziala ez dira uztartu.

Fraserren ustez, feminismo erradikala geldirik dago orain eta munduko herrialde askotan indarra duen mugimendua feminismo liberala da. Ez da bere gustukoa, haren iritziz, arazoak sortzen ditu. Feminismo liberalak egitura sozioekonomikoa ez dute ukitzen, eta beraz, gizonen eta emakumeen arteko desberdintasunak berdintzerik ez dago. Bere ustez, menpekotasun modernoaren adibide garbia da lan bikoitza, eta batez ere emakumeek sarri izaten dituzten ordu soltetako enplegu ugariak.

Fraserri Mariana Vilnitzky-k egin dio elkarrizketa Alternativas económicas aldizkarian (2014, iraila) eta ondokoa zati baten itzulpena da. Jatorrizkoa paperean baino ezin da eskuratu. Irakurle, elkarrizketaren bukaerara iristen bazara eta ildo bereko artikulu gehiago irakurtzeko gogoz geratzen bazara, 2014ko abenduko Larrun aldizkaria (Ekonomia feminista. Bizitza erdigunean, eta ez merkatu kapitalista) irakurtzera gonbidatzen zaitut.

(gehiago…)