Mari Domingi ez! Queer-Olentzero bai! + Eta Olentzero emakumea balitz? Edo maritxua? Edo transgeneroa?

http://www.argia.eus/albistea/mari-domingi-ez-queer-olentzero-bai

 

Ezin da ulertu Mari Domingiren sorrera eta hedapena, Olentzero beraren bilakaera eta transformazioa kontuan hartu gabe. 1950eko hamarkadan Olentzero Lesakatik Iruñera eraman eta ondoko hamarkadan Ikastolek Euskal Herri osora hedatu zuten.

Orain zazpi urte idatzitako “Nor zara zu, zer egin duzu Olentzerorekin?” artikuluan salatu nuenez, Olentzero pertsonaia zarpail, desatsegin eta mozkortia, papa-noelizatu egin dugu. Sinkretismo horren ondorioz, orain Bizar Zuri iragartzen digutenean ez gara gai jakiteko Santa Klaus edo Olentzerotaz ari zaizkigun. Total, ba al dago alderik?

Olentzeroren liftinean kultura popular bigun, politikoki zuzen eta ekonomikoki salgarria hezur-muinetaraino sartu digu merkataritza industria ipar-amerikarrak. Euskaldunok asmatu genuen Gabonetako iruditeria ñoño eta otzanari iskin eginez, erakarmena eta beldurra batera pizten zituen pertsonaia zakar eta misteriotsua festa mengelaren erdian ezartzen. Baina ez gara gai izan Eguberri globalizatuen homogeneizazio erauntsiari aurre egiteko. Olentzero Santa Klausekin fusionatu zaigu.

Festaren infantilizazioarekin, gero eta umeagoentzat, gero eta produktu txepelagoak nola ekoizten ditugun ederki salatu zuen Xabier Etxabek Haur-folklorea ala folklorearen infantilizazioa? artikuluan, eta Olentzeroren transformazioa horren adibide garbia da. Festak umeentzat eraldatzeak ez die ez umeei ez gizarteari mesederik egiten. Ustez umeen hobe beharrez egiten den guztia ez da umeen onerako gertatzen.

Mari Domingi

Eta berdintasunaren izenean egindako guztia ez da berdintasunarentzat mesedegarri gertatzen. Mari Domingiren asmakuntza, Olentzeroren alboan, emakumezko erreferente bat eskaintzeko egin da. Baina Aritz Ibañezek salatu bezala, “bilatzen diren baloreen kontrako” ondorioak ditu honek. Olentzerori bikotea asmatu diogun unean bertan, Olentzeroren beraren genero marka finkatu dugu.

Domingi eta Olentzeroren artean sortu den familia eredu tradizionalak ere sortzen du kezka. Leire Narbaizak eibartarrak zerrendan esanak: “Mari Domingin Fuera!!!! Olentzero seguru mutilzaharra dala!!! Mari Domingin asmatziak ez dau bikote tradizionalan alde egitten? Olentzero ezin da promiskuoa izan, edo bakartixa, edo……homosexuala?

Bai, nire ustez Olentzero mutil-zaharra, ezkondua, banandua, ezkondu gabe elkartua zein alarguna, lagun-zalea zein bakartia izan daiteke, heterosexuala zein homosexuala, gaya zein lesbiana…  Bai, lesbiana ere bai. Orain bost urte eibartarrak posta zerrendan idatzi nuen “lehenago edo beranduago Mari Domingik aldarrikatuko du berak ere baduela Olentzero izateko eskubidea“.Orduan ez neukan Leitzako Orantzaroaren berri. 2010eko abenduan Leitzako Kultur Taldeak Orantzaroaren inguruko hitzaldia antolatu zuen, eta bertan, garai batean Orantzaroa emakumezkoa ere izaten zela azaleratu zuten. Alegia, Mari Domingi Olentzero izan daitekeela, ez daukala bere laguna izan beharrik.

Mari Domingi, izan zaitez Olentzero!

Maite zaitugulako esaten dizugu ez zaitugula Olentzeroren ondoan nahi (gutxiago azpian!), ez zaitugu laguntzaile moduan gura, ez zaitugu inoren bikote moduan desio, ez zaitugu binarismoaren osagaitzat nahi. Ez daukazu bizarrik jarri beharrik, baina ez daukazu XVI. mendeko emakumeen soinekorik jantzi beharrik ere. Ez daukazu gizona izan beharrik, eta ez daukazu emakumea izan beharrik ere. Baina ez zaitez izan Olentzeroren laguna! Izan zaitez nahi duzuna, izan zaitez Olentzero, izan zaitez gure Queer-Olentzero!

(gehiago…)

Department of Hispanic Studies Trinitiy College Dublin University: Pulling together or Pulling Apart (Call for Papers)

http://www.tcd.ie/Hispanic_Studies/ptpa-conference/draft/

DEPARTMENT OF HISPANIC STUDIES
TRINITY COLLEGE DUBLIN UNIVERSITY

PULLING TOGETHER OR PULLING APART

IDENTITY AND NATIONHOOD • SPAIN, EUROPE,
THE WEST

25 – 27 June 2015

CALL FOR PAPERS

Increasing globalisation highlights the need to revisit the upsurge of Nationalism, and this three-day interdisciplinary conference will provide a forum for debate on sovereignty, nationhood, identity, and interrelated issues in Catalonia, the Basque Country, Galicia, Northern Ireland, Scotland, Wales, Belgium, France, Quebec, and elsewhere. Questions will include: why nationalism is so resilient; how notions of ‘self’ and ‘nation’ interpenetrate; economic, human rights, and social justice conflicts; whether and to what extent new definitions and approaches to nationhood and state may be needed in the context of a valid ‘European’ identity in the 21st century.
We invite papers on topics related to the main themes of the conference, to include perspectives on sovereign rights of nations • challenges of micro- and macro-nationalism to the supranational objective of creating a European identity • comparative approaches (historical, media, linguistic, philosophical, gender, anthropological, ethnographic, religious, socio-political…) • cultural rights and public space • radical and moderate nationalisms • territorial, political, and racial constructions of collective national identity • conflict resolution • myth and the nation • the arts in the construction of national identity • narratives of the front lines• forgiveness and reconciliation • other relevant topics.

Proposals (circa 250 words) in English or Spanish, together with a brief biographical note, should reach the conference organizers, Dr Susana Bayó Belenguer and Dr Nicola Rooney (confhisp@tcd.ie), by 12 February 2015. Papers should not exceed 20 minutes. Proposals from young researchers and postgraduate students are welcome. Acceptances will be notified by 27 March 2015.

For possible publication, revised versions should be sent for peer-review to confhisp@tcd.ie to arrive not later than 15 September 2015.

Further information (registration, accommodation, round-tables, events, etc.) will be available by mid-January on the conference website: http://www.tcd.ie/Hispanic_Studies/PTPA-conference/